Każdy z nas ma różnego typu rangi.  Mając ich świadomość, stają się naszym źródłem siły i władzy, możemy ich używać w sposób efektywny i odpowiedzialny. Bez ich świadomości możemy nieświadomie ich nadużywać, generować konflikty w relacjach.

Pojęcie rangi wprowadził i rozpowszechnił  Arnold Mindell: Ranga to suma wszystkich przywilejów, które posiadamy w różnych obszarach, w danym momencie. W każdej sytuacji, w każdej relacji, mamy zarówno wysoką jak i niską rangę.

Czym jest ranga?

Rodzaje rang.
1. Ranga społeczna (w tym ranga funkcjonalna) wynika z kontekstu społecznego w jakim funkcjonujemy, jest sumą przywilejów wynikających z racji naszej rasy, płci, orientacji seksualnej, wieku, klasy społecznej, wykształcenia, statusu ekonomicznego, zdrowia, wykształcenia. Ranga funkcjonalna wynika z pozycji zajmowanej w grupie, organizacji.

2. Ranga psychologiczna wynika z tego jak sobie poradziliśmy z różnymi trudnościami w życiu, jakie mamy kompetencje psychologiczne, pewność siebie, poczucie własnej wartości.

3. Ranga duchowa wynika z wiary, naszego poczucia sensu, wyznawanych przez nas wartości, czy przekonania, że jest coś większego niż my sami.

Wysoka ranga – cechy, źródła frustracji

WYSOKA RANGA SPOŁECZNA
a) obiektywna, bardziej widoczna,
b) zależna od kontekstu,
c) daje prawa i przywileje, prestiż, przynależność.

Źródła frustracji:
a) wzbudza silne emocje: podziw, zazdrość, zawiść, niechęć,
b) odpowiedzialność „a co jeśli zawiodę, nie sprostam”
c) lęk przed utratą np. stanowiska „kim będę bez tej roli?”.

WYSOKA RANGA PSYCHOLOGICZNA
a) subiektywna (osobista historia), mniej widoczna,
b) nie jest związana z rolą, stanem posiadania,
c) poczucie sprawczości, wewnętrznej mocy, empatia.

Źródła frustracji:
a) wiąże się z trudnymi doświadczeniami,
b) nie jest tak atrakcyjna zewnętrznie,
c) poczucie niższości, słabość, krzywdy.

Po co nam świadomość rang

Najczęstszym motywem niewłaściwego użycia władzy przez managerów jest budowanie swojego autorytetu tylko na randzie formalnej (funkcjonalnej) oraz jej nadużywanie w sytuacji poczucia braku kompetencji, bezsilności. Obejmując rolę managera rośnie twoja ranga społeczna i formalna, otrzymujesz narzędzia do sprawowania władzy: umocowania prawne, organizacyjne, ale też system nagród i sankcji. To oznacza, że możesz pracowników zatrudnić, awansować, wystąpić o podwyżkę lub wręcz przeciwnie: zdegradować, obniżyć premię, zwolnić. To jest wpisane w zakres obowiązków tej roli, ale człowiek jest kimś więcej niż rola, którą pełni. To czy jesteś liderem, czy inni uznają w tobie lidera, wynika z twojej rangi psychologicznej: cechy osobowości, talenty, predyspozycje psychiczne i fizyczne, doświadczenie życiowe i zawodowe. Wysoka ranga psychologiczna jest przynależna do danej osoby, niezbywalna i jest źródłem autorytetu.

Autor: Agata Gebhardt